|
شهناز – جلیل ( ۱۳۰۰)
در اصفهان متولد شد. شهناز نوازنده تار است و همچنین ویولن، سنتور و تنبک نیز می نوازد. اساتیدش پدرش (شعبان خان که او سنتور می نواخت) و برادرش ( حسین که نوازنده تار بود) و غلامرضا سارنگ ( او کمانچه می نواخت) بودند. جلیل و پدرش با تاج اصفهانی نیز کارهایی انجام داده است. او به همراه اساتید موسیقی ایرانی حسین تهرانی، فرامرز پایور، علی اصغر بهاری، محمد اسماعیلی، حسن ناهید و هوشنگ ظریف در گروه اساتید موسیقی ایران سازمی نواخت. کاستهای بسیاری ضبط کرده است و همچنین وی در رادیو آهنگهای بسیاری ضبط کرده است. او در گروه ارکستر گلها نیز تار می نواخت.
——————————————————————————– مسعود شعاری (۱۳۴۰/۱۰/۲۲)
مسعود شعاری در سال هزار و سیصد و چهل در تهران به دنیا آمد. آموزش موسیقی را از سیزده سالگی با ساز سنتور آغاز کرد. در ادامه ساز تار را نزد ارشد تهماسبی، محمد رضا لطفی، و سه تار را نزد حسین علیزاده آموزش دید و سه تار را به عنوان ساز تخصصی برگزید. برای آشنایی بیشتر با شیوه های مختلف موسیقی و شیوه های اجرایی از محضر علی اصغر بهاری و مهدی کمالیان نیز بهره جست. وی کنسرت های بسیاری در ایران و خارج از ایران اجرا کرده که تجربیاتی نیز از تلفیق موسیقی ایران و دیگر مناطق به دست آورده. مانند کاست «انتظار» که همنوازی سه تار و طابلا و کاست « سیر» که اجرای سه تار به همراه موسیقی الکترونیک و ارکستر زهی است. وی هم اکنون مدرس سه تار در دانشکده موسیقی دانشگاه آزاد است. ——————————————————————————– سالار معزز – غلامرضا (۱۲۴۰ـ۱۳۱۴)
در تهران به دنیا آمد. سالار معزز اولین کسی بود که موسیقی نظامی را در ایران به صورت قانونمند و با اصول موسیقی نظامی اروپا تطبیق داد. او سلفژ درس می داد و در مدرسه موسیقی دارالفنون پیانو و سازهای بادی چوبی و بادی برنجی در ارکستر و همچنین برای تدریس فعالیت می کرد. وی شاگردان بسیاری داشت و کتابهای بسیاری را ترجمه کرده است که می توان به این کتاب ها اشاره کرد: سازشناسی موسیقی نظامی، هارمونی و سازشناسی. او در شهر لایپزیگ آلمان دستگاه ماهور را منتشر کرد. همچنین آهنگهای بسیاری را ساخته و تنظیم کرده است.
——————————————————————————– سماع حضور – حبیب (۱۲۳۱-۱۲۹۶)
در تهران متولد شد. پدرش غلامحسین ( آقا جان سنتوری) و مادرش کوکب بود. پدرش هم سنتور می نواخت. اساتیدش آقا جان سنتوری (پدرش) و محمدخان سرورالملک بودند. از شاگردانش میتوان حبیب سماعی (پسرش) و خواهرش زیور سلطان، محمد تقی نسقچی باشی، حاجی خان عین الدوله و آقاجان دوم را نام برد. سماع حضور دو صفحه به همراه سرور الملک ضبط کرده است.
——————————————————————————– حبیب سماعی (۱۲۸۰/۴/۲۰-۱۳۲۵/۴/۲۰)
در تهران به دنیا آمد. پدرش سماع حضور، از نوازندگان و موسیقی دانان دوره قاجار و از ردیف دانان آن زمان بود، که حبیب نزد وی مقدمات موسیقی و آموزش تکمیلی موسیقی را فرا گرفت. او نیز بسان پدرش ساز سنتور را به عنوان ساز تخصصی انتخاب کرد، ولی با آشنایی که به ساز تنبک داشت، پدرش را با تنبک همراهی می کرد. از شاگردانش می توان به این نام ها اشاره کرد: نور علی برومند، مهدی ناظمی، قباد ظفر، مرتضی عبدالرسولی. حبیب سماعی چندین صفحه موسیقی ضبط کرده است.
——————————————————————————– سپانلو – سلیمان (در گذشت:۱۳۴۰/۱/۲۵)
در اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی زندگی می کرد. وی نوازنده تار و ویولن بود. سپانلو موسیقی را در مدرسه موسیقی وزیری آموخت. وی به همراه روح اله خالقی کانون حفظ و اشاعه موسیقی ایران را در سال ۱۳۲۴تاسیس کرد.
——————————————————————————– سپنتا – ساسان (۱۳۱۳/۵/۲۲)
در تهران متولد شد. متخصص آکوستیک است، پدرش عبدالحسین سپنتا ( اولین کارگردان سینما در ایران) بود. اساتید او ابوالحسن صبا، روح اله خالقی، علینقی وزیری و محمود تاجبخش بودند. سپنتا در سال ۱۳۳۶با مجله موسیقی همکاری می کرد. او کتابهای بسیاری در زمینه موسیقی ایرانی، آکوستیک، تاریخچه موسیقی و سازشناسی و بسیاری صفحه و کتاب در زمینه موسیقی قدیمی ایران منتشر کرده است.
——————————————————————————– سنتور خان – محمد حسن
در دوره قاجار زندگی می کرد. وی قدیمی ترین نوازنده سنتور در موسیقی ایرانی می باشد. او نوازنده شاه ( محمد شاه قاجار) بود. (زمانی که شاه بیمار بود او سنتور مینواخت و از ساز زدنش داستان های بسیار وجود دارد).
——————————————————————————– ساکت - کیوان (۱۳۴۰/۴/۱۴)
در شهر مشهد به دنیا آمد. نوازندگی تار را نزد حمید متبسم آغاز کرد. به دلیل علاقه ای که به سبک نوازندگی علی نقی وزیری داشت، پیگیر آن شیوه شد و با اجرای کارهای وزیری در راه تثبیت این سبک، گام برداشت. کتاب های آموزش مقدماتی برای سازهای تار و سه تار را نیز عرضه کرد. قطعاتی برای تار و سه تار، ده تمرین، کاست های ای وطن و… از دیگر کارهای وی است. ساکت زمانی به عنوان نوازنده تار، عضو گروه عارف به سرپرستی پرویز مشکاتیان بود و اجراهای زیادی نیز با این گروه داشت. هم اکنون گروه وزیری را سرپرستی می کند که از جوانانی تشکیل شده که به اجرای کارهای وی می پردازند. ——————————————————————————– ابوالقاسم عارف قزوینى (۱۲۵۹ـ۱۳۱۲)
در قزوین متولد شد. پدرش هادى وکیلى بود. او موسیقیدان، خواننده، شاعر و مسلط به ردیف موسیقی ایران بود. عارف بیوگرافیش را در یک کتاب نوشته است که اشعار تصنیف هایش را نیز می توان در این کتاب یافت. اساتیدش صادق خرازى و میرزا حسن واعظ بودند. تصنیف هاى او توسط قمرالملوک وزیرى و مرتضى نى داوود و دیگران اجرا شده و همچنان اجرا می شوند. تصنیف های عارف اغلب سیاسی، اجتماعی هستند که با اشعار و ملودی های بسیار زیبا که ساخته خودش بود، وی را در زمره بهترین سازندگان تصنیف در موسیقی ایران قرار می دهد و می توان گفت تصنیفهاى او به یادماندنى ترین تصنیفها در موسیقى کلاسیک ایرانى هستند. تصنیفهاى او توسط درویش خان در تفلیس هم اجرا شد. او بسیار مرد آزادیخواهى بود و این خصلت در اشعارش هویداست. عارف در طول فعالیتش در زمینه ساخت تصنیف، بیست و نه تصنیف ساخت. عارف در اواخر عمرش با تعدادی از موسیقی دان های ایران اختلاف عقیده پیدا کرد که درویش خان و علی نقی وزیری از جمله این افراد بودند. او نامه اى به علینقى وزیرى نوشت و در آن نامه به شدت از وی انتقاد کرد. تصنیف های عارف در بسیارى از کتابها نوشته شده است، از جمله کتاب تصنیف های عارف، نوشته ارشد تهماسبی و بخش تصانیف کتاب ردیف آوازی دوامی به روایت فرامرز پایور.
——————————————————————————– عبادی - احمد ( ١٢٨۵ـ ۱۳۷۱)
در تهران متولد شد. پدرش میرزا عبداله فراهانی نوازنده تار و سه تار و ردیف دان بزرگ موسیقی ایران بود. عبادی سه تار می نواخت و ردیف موسیقی ایران و همچنین بسیاری از تصنیف های قدیمی را می دانست. عبادی شیوه ای در سه تار نوازی بوجود آورد که طرفداران بسیار زیادی دارد. همچنین شاگردان بسیاری تربیت کرد. از جمله کارهایی که عبادی برای سازسه تار انجام داده، ابداع کوک های مختلف برای سه تار است. او در رادیو نیز فعالیت می کرد و صفحه ها و کاستهای بسیاری ضبط کرد که همه آنها آثار با ارزش موسیقی ایران هستند
——————————————————————————–
علیزاده - حسین (۱۳۳۰/۶/۱)
در تهران متولد شد. پس از پایان تحصیلات در هنرستان موسیقی به دانشگاه موسیقی راه یافت و از اساتید برجسته موسیقی آن زمان بهره برد و در دو رشته نوازندگی و آهنگسازی فارغ التحصیل شد. همزمان با تحصیل در دانشگاه نزد اساتید موسیقی ایران به آموزش موسیقی مشغول بود. اساتیدش هوشنگ ظریف، علی اکبر شهنازی، احمد عبادی، نورعلی برومند، محمود کریمی، عبد اله دوامی، یوسف فروتن و سعید هرمزی بودند. در این زمان در ارکستر ملی ایران به رهبری حسین دهلوی به عنوان نوازنده تار عضویت داشت. اجرای کنسرت در ایران و خارج از ایران، عضویت در رادیو، همکاری با کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، اجرای تکنوازی های بسیار و… همگی از فعالیت های این دوره علیزاده بودند. گروه عارف را با همیاری تعدادی از هم دانشگاهیان و موسیقی دانان جوان آن زمان راه اندازی کرد و با همکاری با گروه شیدا در بازآفرینی و بازخوانی آثار موسیقی ایران کارهای بسیاری انجام دادند. با راه اندازی گروه چاووش، آثار تاریخی موسیقی کشورمان اجرا شد که در ساخت و اجرای این آثار علیزاده سهم عمده ای داشت. سرپرستی و آهنگسازی چاووش در تعدادی از این کارها بر عهده علیزاده بود. پس از انقلاب به منظور تحصیل و تدریس به آلمان رفت و به عنوان تز دوره آهنگسازی قطعه عصیان را ساخت. با برگشت به ایران در سال شصت و هفت به اجرای شورانگیز و ترکمن پرداخت که دریچه ای جدید به روی موسیقی ایران گشود. تکنوازی ها و همنوازی های وی با ارشد تهماسبی، اجراهای بسیار در ایران و خارج از ایران، ضبط آثار، اجرای ردیف میرزاعبداله فراهانی، تدوین کتاب های ده قطعه برای تار که آثارش را ارائه کرده، کتاب های آموزشی، کاست های آموزشی، تدریس تار و سه تار، کار بر روی مقام ابداعیش و اجرای کنسرت های داد و بیداد و …، ساخت موسیقی فیلم که جملگی برنده جوایزی شدند، همگی علیزاده را به عنوان پرکارترین و همچنین موسیقی دان پیشرو در موسیقی ایران مطرح کرده است. کارهای فعلی وی، اجرای کنسرت در کشورهای مختلف به همراه محمد رضا شجریان و کیهان کلهر است.
——————————————————————————– ظلی - رضا قلی میرزا (۱۳۲۴/۱۱/۲۳_۱۲۸۵)
او در تهران متولد شد. وی خواننده بود و به موسیقی کلاسیک ایرانی ( ردیف) آشنایی داشت. پدرش احمد میرزا ظلی بود. اساتیدش اقبال آذر و عارف قزوینی بودند. او صفحه ای به همراه ارسلان درگاهی ( سه تار)، ابوالحسن صبا ( ویولن) و مشیرهمایون شهردار ( پیانو) ضبط کرده است.
——————————————————————————– ظریف - هوشنگ (۱۳۱۷/۹/۱۶)
در تهران به دنیا آمد. هوشنگ ظریف نوازنده و مدرس ساز تار است. موسیقی را در هنرستان موسیقی تهران آغاز کرد و در همان هنرستان مشغول تدریس شد. اساتیدش موسی معروفی، علی اکبر شهنازی و حسین تهرانی بودند. او به همراه گروه اساتید موسیقی ایران کنسرت های بسیاری در ایران و دیگر کشورها اجرا کرده است. اجرای ردیف میرزا عبداله، همکاری در تهیه کتاب های آموزش تنبک حسین تهرانی، ردیف آوازی محمود کریمی، ردیف نوا و راست پنجگاه علی اکبر شهنازی، آلبوم آموزشی کتاب اول و دوم تار و سه تار و دیگر موارد را می توان از کارهای وی نام برد ——————————————————————————–
ضرابی – ملوک (ملوک کاشانی)
او خواننده بود. پدربزرگ او جعفر بلبل بود. اساتید او اقبال آذر، حسین طاهرزاده (دو سال)، حاجی خان ضربگیر (یک سال برای تنبک) بودند. او در رادیو می خواند و ساز می زد. او با مین باشیان به رادیو رفت و با گروه باربد و مؤسسه تئاتر همکاری می کرد. او کنسرتهای بسیاری را در رادیو با حسین یاحقی، مرتضی محجوبی، حبیب سماعی و ابوالحسن صبا اجرا کرده است. ——————————————————————————– قهرمانی، اسماعیل
در تهران متولد شد. قهرمانی نوازنده تار بود و اساتیدش میرزاعبدااله و میرزاحسینقلی فراهانی بودند. قهرمانی در زمینه حفظ ردیف از بهترین شاگردان این دو استاد بزرگ بود. وی ردیف موسیقی را در رادیو ضبط کرده و آن را در اختیار نورعلی برومند قرارداد که با کمال تاسف آن چه اجرا کرد گم شدند. شاگردان او نورعلی برومند (به مدت دوازده سال)، علی تجویدی و شکراله قهرمانی بودند.
——————————————————————————– وزیری، قمر الملوک
متولد شهر قزوین است و یکی از بزرگترین خوانندگان و همچنین انسان هایی که دوره خود بیش از اینکه به کار هنری بپردازد، در فکر کمک به مردم و تهیدستان بود. خصوصیات اخلاقی وی بود که باعث شد نامش جزو ماندگارترین نام های موسیقی کشورمان باقی بماند. قمر شاگرد مرتضی خان نی داوود و به طور غیر مستقیم، پرورده مکتب حسین طاهرزاده بود. توانایی بالا در تکنیک و همچنین احساس فوق العاده اش باعث شد تا کارهای ارزشمندی در موسیقی ایران از وی به جا بماند. کارهای وی با دیگر موسیقی دانان: صفحه های گرامافون با تار مرتضی نی داوود، ارسلان درگاهی، ویولن موسیقی معروفی و پیانوی مرتضی محجوبی با اجرای آثاری از عارف، درویش خان، نی داوود و امیر جاهد. ——————————————————————————–
فراهانی – آقا علی اکبر (۱۲۴۲) در عهد قاجار در تهران متولد شد. نام پدرش شاه ولی بود.آقا علی اکبر سرسلسله خاندان موسیقیدانان و مرد نخست موسیقی ایرانی در دو قرن اخیر بطوریکه از مدارک پیداست بود. وی تار می نواخت و ردیف موسیقی تدریس می کرد. پسرانش میرزاعبداله ، میرزا حسینقلی و میرزا حسن ( او در جوانی فوت کرد) نیز از بزرگان موسیقی ایران بودند. کنت دو گوبینو (فرانسوی ) می گوید: او بزرگترین نوازنده در ایران است و یک نوازنده جهانی است. برادر زاده اش (آقاغلامحسین)، بهترین شاگردش بود. تار او قلندر نام داشت که بیست و چهار پرده داشت. شاگردان او عبداله علی المک، مسعود میرزا، حسن خان، میرزا حیدر علی سرهنگ، علی اکبر بازیگ، سلطان خانم، کوکب خانم و پسرانش بودند.
——————————————————————————–
فراهانی – آقا غلامحسین
در عهد قاجار زندگی می کرد. وی برادر زاده آقا علی اکبر فراهانی بود. غلامحسین نوازنده تار بود و ردیف موسیقی تدریس می کرد. نواختن تار و ردیف و موسیقی را نزد عمویش، آقا اکبر فراهانی فرا گرفت. شاگردانش میرزاعبداله و میرزاحسینقلی ( بعد از ازدواج ایشان با مادر آنها) بودند. از دیگر شاگردان او می توان نعمت اتابکی، یوسف صفایی، محمد مستوفی و ملیحه را نام برد. شیوه او در تار نوازی بسیار تکنیکی می باشد.
——————————————————————————–
فراهانی میرزاعبداله
در تهران متولد شد، پسر کوچک آقاعلی اکبر فراهانی بود و تار و سه تار مینواخت، اما در سه تار مشهورتر بود و ردیف موسیقی نیز تدریس میکرد. اساتیدش، پدرش ( آقاعلی اکبر)، برادرش ( میرزا حسن)، پسر عمویش ( آقاغلامحسین) و سید احمد بودند. شاگردان او: ابوالحسن صبا، ایرانی مجرد، حسین خلیفه ( مهمترین شاگرد او) مهدی صلحی، اسماعیل قهرمانی، ممحد مستوفی، باقر و مهدی دبیری و علینقی وزیری (که نتهای ردیف را نوشت و ردیف موسیقی را نزد میرزاعبداله فراگرفت) بودند. فرزندانش (مولود، ملوک، جواد عبادی و احمد عبادی) ردیف را نزد میرزا عبداله فراگرفتند. میرزا عبداله مکتب خانه ای داشت که در آن به شاگردانش تار و سه تار درس می داد. ردیف او مهمترین مرجع برای موسیقی ایرانی است که می شود گفت فراگیرترین ردیف نزد موسیقی دانان ایران است. میرزاعبداله صفحاتی نیز ضبط کرده است. اسماعیل قهرمانی ردیف را نزد میرزا عبداله فراگرفت و آن را روی ریل و کاست ضبط کرد، نور علی برومند نیز آن را نزد قهرمانی فرا گرفت آن را روی ریل و کاست ضبط کرد، همچنین ژان دورینگ فرانسوی نت های ردیف را مکتوب کرد. امروزه ردیف میرزاعبداله در دانشگاه های موسیقی ایران تدریس می شود. حسین علیزاده آن را روی CD و کاست در سال هفتاد و یک ضبط و داریوش طلایی نیز این ردیف را روی کاست ضبط کرده و آن را در همین سال به صورت مکتوب در آورده است.
——————————————————————————–
فراهانی – میرزاحسینقلی در تهران متولد شد. وی پسرآقاعلی اکبرفراهانی بود و تار می نواخت و ردیف موسیقی تدریس می کرد. تار او بیست و دو پرده و پنج سیم داشت. آقا حسینقلی به همراه سرورالملک، نایب اسدالله و باقرلبو ( تنبک) به پاریس رفته و اقدام به ضبط صفحه کرد. اساتیدش، برادرش میرزاعبداله و عمویش آقاغلامحسین فراهانی بودند. شاگردانش ارفع ملوک گیلانی، میرزاغلامرضا شیرازی، باصرالدوله، درویش خان، علینقی وزیری، علی محمد فخم بهزادی، محسن میرزاظلی، مرتضی نی داوود، آقا رضاخان، یحیی حاتمی، ذوالفقاری (استاد نی داوود)، خازن الدوله، شهاب دفتری، محمدعلی خان مستوفی، شهزاده رخشانی و بنان ملک بودند. فرزندانش (محمد حسن، اکبر و عبدالحسین) موسیقی را ادامه ندادند.
——————————————————————————– فروتن – یوسف در تهران متولد شد. سه تار، تار و پیانو می نواخت، ولی در اصل نوازنده سه تار بود. اساتید ش میرزاعبداله و میرزاحسینقلی بودند. وی یکی از اعضای کانون حفظ و اشاعه موسیقی ایرانی در رادیو و تلویزیون بود. فروتن ردیف موسیقی را با سه تار روی کاست ضبط کرده است. از شاگردان او می توان حسین علیزاده و داریوش طلایی و پرویز مشکاتیان را نام برد.
——————————————————————————–
فرهت – هرمز در تهران متولد شده و نوازنده ویولن است. او آهنگسازی را در سال ۱۳۱۸ در آمریکا فراگرفت. فرهت در سال ۱۳۳۴-۱۳۳۷در دانشگاه موسیقی کالیفرنیا تحصیل می کرد و دارای درجه دکترا (PHD) در زمینه موسیقی است. در سال ۱۳۴۷ جایزه آهنگسازی فورد (Ford) را دریافت کرد. استادش در ایران واهه چینگوزیان (ویولن ) بود. فرهت مدتی رییس دپارتمان موسیقی دانشگاه کالیفرنیا نیز بود.
——————————————————————————– فخرالدینی – فرهاد
در استان آذربایجان به دنیا آمد. فخرالدینی در کنسرواتوار موسیقی تهران تحصیل کرده و نوازنده ویولن و ویولا است. همچنین مدرس موسیقی دانشگاه آزاد و رهبر ارکستر ملی ایران است. وی یکی از بهترین آهنگسازهای موسیقی ایرانی و همینطور موسیقی فیلم است. استادانش احمد مهاجر، ابوالحسن صبا، علی تجویدی (ویولن و ردیف موسیقی ایرانی)، ملیک اصلانیان ( تئوری و هارمونی)، مهدی برکشلی ( تجزیه و تحلیل موسیقی ایرانی) بودند. او در گذشته با حسین دهلوی، احمد پژمان و مصطفی کمال پور تراب در زمینه آهنگسازی همکاری می کرد. او در سال۱۳۴۳وارد رادیو شد ودر ارکستر رادیو ویولن و ویولا می نواخت. فخرالدینی با روح الله خالقی، جواد معروفی، مرتضی حنانه و فریدون ناصری نیز در زمینه آهنگسازی همکاری می کرد. همچنین او در سال ۱۳۵۲رهبر ارکستر موسیقی رادیو و تلویزیون بود. او کتابهای بسیاری نوشته است و در زمینه آهنگسازی فیلم نیز فعالیت بسیاری دارد.
——————————————————————————–
فرهنگ فر – ناصر
در شهرری (دراستان تهران) به دنیا آمد. فرهنگ فر تنبک می نواخت. استادانش محمد ترکمن، حسین تهرانی، محمد اسماعیلی، نورعلی برومند وعبدالله دوامی بودند. او با کانون حفظ و اشاعه موسیقی ایرانی در سال ۱۳۴۹همکاری می کرد و با علی اصغر بهاری ، لطف الله مجد و … در سال۱۳۵۰کنسرت هایی اجرا می کرد. همچنین با حسین علیزاده، محمد رضا لطفی، محمد رضا شجریان، پرویز مشکاتیان، داریوش طلایی و … در فستیوال هنر ( جشن هنر شیراز) در سال۱۳۵۱همکاری می کرد. ناصر فرهنگ فر کنسرتهای بسیاری با محمد رضا لطفی، پرویز مشکاتیان و حسین علیزاده اجرا و کاستهای بسیاری با ایشان ضبط کرده است.
——————————————————————————– نی داوود – مرتضی (۱۲۸۰_۱۳۶۹)
در تهران متولد شد. نوازنده تار و آهنگساز و فرزند بلاخان بود. اساتیدش: رمضان ذوالفقاری ( هفت ماه)، آقاحسینقلی ( دو سال) و درویش خان ( سه سال) بودند. از درویش خان تبرزین طلا گرفت ( درویش خان به بهترین شاگردانش مدال تبرزین طلا می داد). شاگردانش قمرالملوک وزیری، حسین سنجری و اسماعیل کمالی بودند. نی داوود کنسرتهای بسیاری با عارف، ابوالحسن صبا، محجوبی، سماعی، ابراهیم منصوری، قمر و ادیب خوانساری اجرا کرده که از آن ها صفحاتی نیز موجود است. مرتضی خان نی داوود در گروه صبا در رادیو تار می نواخت. او ردیف موسیقی ایرانی را در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی ایران در رادیو ضبط کرده است. صفحه های بسیاری با قمرالملوک وزیری ضبط کرده است. از بیادماندنی ترین آهنگ های او مرغ سحر را میتوان نام برد.
——————————————————————————– نکیسا – حسین علی ( ۱۳۰۰)
در ترخوران تفرش در استان مرکزی به دنیا آمد. پدرش، استادش بود و از دیگر اساتیدش می توان میرزا بابا را نام برد. نکیسا خواننده تعزیه و خواننده ردیف موسیقی ایرانی بود. نکیسا صفحه هایی با علی اکبر شهنازی ( تار) و مرتضی نی داوود ( تار) ضبط کرده است.
——————————————————————————– نوائی – مهدی (۱۲۸۵-۱۳۲۶/۱/۴)
در اصفهان به دنیا آمد. نوایی نوازنده نی بود. اساتیدش سلیمان اصفهانی و نایب اسدالله بودند. از شاگردانش می توان حسین یاوری و حسن کسائی را نام برد. صفحه ای به همراه ادیب خوانساری و همچنین یک صفحه تکنوازی نی دارد و نیز یک صفحه به همراه پروانه موچول( لقبش بود) و سه تار دارد.
——————————————————————————– ناصری – فریدون (۱۳۰۹)
در تهران متولد شد. ناصری مدتی آهنگساز و سرپرست گروههای باربد و فارابی بود. پدرش علی خان ( علی بابا) بود. اساتیدش باغچه بان، هوشنگ استوار، علینقی وزیری و روح الله خالقی بودند. او موسیقی را در مدرسه موسیقی وزیری آموخت. همچنین به بروکسل رفت و نزد آندره سوری (شش سال) تحصیل کرد. او در سال هزار و سیصد و چهل و سه در رادیو مشغول به کار شد. وی کتابهای : تمرینهای موسیقی به زبان ایتالیایی و چگونه یک پارتیتور ارکستر را بخوانیم و سازشناسی و ارکستراسیون را منتشر کرده است. او هم اکنون رهبر ارکستر سمفونیک تهران است.
——————————————————————————– شهرام ناظری (۱۳۲۸)
در کرمانشاه به دنیا آمد. از کودکی و زیر نظر پدرش، آموزش های اولیه موسیقی و آواز را فرا گرفت. پس از آن تحت تعلیم نورعلی برومند آثار گذشتگان موسیقی را یاد گرفت. اساتیدش در آواز عبارت بودند از: عبدالله دوامی، محمود کریمی، محمد رضا شجریان، عبدالعلی وزیری و حسین قوامی. ناظری ساز سه تار را نیز نزد این افراد فرا گرفت: احمد عبادی، محمود تاجبخش، جلال ذوالفنون و محمود هاشمی. ناظری در چند سال گذشته کنسرت های بسیاری را در ایران و خارج از ایران اجرا کرده است. همچنین می توان از اجراهای او در گروه چاووش نام برد که از آثار ماندگار موسیقی ایران هستند. شورانگیز، اثر حسین علیزاده، زمستان اثر محمد رضا درویشی، یادگار دوست از کامبیز روشن روان، ای برادر اثر محمد رضا لطفی، لاله بهار از پرویز مشکاتیان و… از آثار برجسته ناظری در گذشته هستند. هم اکنون با مطرح کردن شکلی از آواز در پی اشاعه و گسترش این نوع از آواز است، و در این راه کنسرت های بسیاری اجرا کرده که کنسرت با گروه کامکارها را می توان نام برد ——————————————————————————– مختاری - رکن الدین (۱۳۵۰-۱۲۶۶)
در شهر کرمانشاه به دنیا آمد. رکن الدین خان ضمن آهنگسازی بود ویولن نیز می نواخت. پدرش مختارالسلطنه و اساتیدش حسین اسماعیل زاده و درویش خان بودند. مختاری در دوره رضا پهلوی رییس پلیس بود. وی برای موسیقی کلاسیک ایران آهنگهای بسیاری ساخته است که از آثار بسیار با ارزش هستند. ارشد تهماسبی آهنگهای رکن الدین را در یک کتاب منتشر کرده است (مجموعه آثار رکن الدین خان مختاری).
——————————————————————————– مشتاق علیشاه – میرزا محمد (۱۱۹۷)
در شهر کرمان زندگی می کرد. از تاریخ دقیق زندگی او اطلاعات زیادی در دست نیست. مشتاق تا حدودی با سه تار و تار آشنا بود. افزودن سیم واخوان (سیم سوم یا مشتاق) سه تار را به او نسبت میدهند.
——————————————————————————– معروفی – موسی (۱۳۴۴-۱۲۸۶)
در تهران متولد شد. موسی معروفی نوازنده تار، آهنگساز و گردآورنده ردیف موسیقی ایرانی بود. پدرش محمد اسماعیل امین المک ومادرش ( فخرالسادات) پیانو می نواخت. اساتیدش درویش خان ( ۳ سال)، حسین هنگ آفرین ( تئوری موسیقی)، علینقی وزیری ( در مدرسه موسیقی وزیری) بودند. او عضو کانون حفظ و اشاعه موسیقی ایران بود و در آنجا تار تدریس می کرد. معروفی آهنگهای بسیاری ساخته است. اویکی از اساتید موسیقی ایرانی بود که بانگاشتن کتابش، ردیف موسیقی ایرانی بسیاری از آثار و قطعات موسیقی ایرانی را در آن گنجانده و حفظ کرده است. موسی معروفی یکی از کسانی است که توانسته از درویش خان تبرزین طلا دریافت کند. او همچنین عکاسی نیز می دانست.
——————————————————————————– معروفی – جواد
در تهران متولد شد. پدرش موسی معروفی از موسیقی دانان بزرگ ایران بود. جواد معروفی پیانو می نواخت. جواد معروفی آثار موسیقی ایرانی را با ساز پیانو می نواخت و برای این کار، ساز را برای اجرای پرده های ایرانی کوک می کرد. اجرای ردیف موسیقی ایرانی با پیانو از کارهای شاخص معروفی است. او تار نیز می نواخت. اساتید او خاراطونیان و علینقی وزیری (در مدرسه موسیقی وزیری) بودند. جواد معروفی در گروه روح اله خالقی پیانو می نواخت و در رادیو نیز فعالیت می کرد. او آهنگهای بسیاری برای موسیقی ایرانی و ساز پیانو ساخته است.
——————————————————————————– محمودی خوانساری – محمود (۱۳۱۳/۴/۲۳-۱۳۶۶)
درشهر خوانسار به دنیا آمد. خوانساری خواننده بود و همچنین سه تارنیز می نواخت. پدرش جمالالدین محمودی بود. اساتیدش: کمال دهقان، ابوالحسن صبا و منوچهرجهانبگلو بودند. خوانساری یکی از خوانندگان گروه گلها بود.
——————————————————————————– محجوبی - رضا (۱۳۳۳/۴/۲۹-۱۲۷۷)
در تهران متولد شد. سازش ویولن بود. پدرش عباس علی امیر ناظم آذربایجانی فلوت می نواخت و همسرش فخرالسادات پیانو می نواخت. دوستانش مرتضی محجوبی ( برادرش)، درویش خان، ابوالحسن ورزی، امیر فیروزکوهی ( شاعر) و حاج عین الدوله بودند که کارهای بسیاری در زمینه موسیقی ایرانی انجام دادند. اساتیدش ابراهیم آژنگ، حسین اسماعیل زاده، علی خان بهاری ( دایی علی اصغر بهاری) بودند. او موسیقی رادر سال ۱۲۹۳ در مدرسه سن لویی آغاز کرد. از رضا محجوبی آهنگهای بسیار زیبایی بیادگار مانده که همگی از بیادماندنی ترین آهنگها و با ارزش ترین آثار موسیقی ایران هستند.
——————————————————————————– محجوبی - مرتضی (۱۳۴۴/۱/۱-۱۲۷۹)
در تهران متولد شد. سازش پیانو بود. مرتضی محجوبی ردیف موسیقی ایرانی را با ساز پیانو می نواخت. با این حال او با سازهای سه تار و ویولن نیزآشنا بود و در زمینه آهنگسازی نیز از بزرگان موسیقی ایران به شمار می رود. در گروه گلها در رادیو، ویولن می نواخت. اساتیدش ابراهیم آژنگ، حسین اسماعیل زاده، حسین هنگ آفرین و مفخم الممالک پسر امیرناظم ( برای پیانو) بودند. او برای ضبط صفحه با ابوالحسن صبا، حسین یاحقی، مرتضی نی داوود، تاتایی و ارسلان درگاهی به بیروت و حلب و دمشق سفر کرده بود. اولین کنسرت او در ۱۰ سالگی به همراه عارف، رضا محجوبی، مفخم الممالک و شکراله خان در سینما فاروس اجرا شد. وی حدود۲۲ آهنگ ساخته است.
——————————————————————————– مسعودیه – محمدتقی (۱۳۷۶/۱۱/۱۰-۱۳۰۶)
در شهر مشهد (استان خراسان) به دنیا آمد. مسعودیه اتنوموزیکولوژیست و آهنگساز بود. او استاد موسیقی دانشگاه تهران و جهاد دانشگاهی بود. وی در کنسرواتوارموسیقی تهران تحصیل کرده و دارای مدرک لیسانس در هارمونی و کنترپوان از آلمان (در سال ۱۳۳۵) و دکترایPHD) ) اتنوموزیکولوژی ( در سال ۱۳۴۲) بود. او پدرعلم اتنوموزیکولوژی ایران است. وی کتابهای بسیاری برای موسیقی ایرانی نوشته است.
——————————————————————————– مفتاح – مهدی (۱۲۸۸)
در تهران متولد شد. آهنگساز و نوازنده ویولن و قانون بود. پدرش محمود خان مفتاح الملک بود. مفتاح در گروه سازهای ملی ایران ساز می زد. استادش ابوالحسن صبا ( ویولن) بود. از شاگردان او می توان سیمین آقا رضی و ملیحه سعیدی را نام برد. او همچنین در ارکستر رادیو نیز ساز می زد ( علینقی وزیری رهبر آن ارکستر بود). وی چندین آهنگ روی صفحه ضبط کرده است. همچنین کتابهای بسیاری در تئوری موسیقی، ساختار قانون و متد آموزشی برای قانون منتشر کرده است. او آهنگهای بسیاری برای قانون و ویولن ساخته است.
——————————————————————————– ملاح - حسین علی (۱۳۰۰-۱۳۷۱)
در تهران متولد شد. ملاح نویسنده، پژوهشگر موسیقی و شاعر بود. همچنین سه تار و ویولن نیز می نواخت. استادش علینقی وزیری بود. او موسیقی را در مدرسه عالی موسیقی آموخت. ملاح تکنواز ویولن در رادیو بود. او مدرس مدرسه عالی موسیقی، رئیس موسیقی رادیو و عضو موسیقی ملی ایران وابسته به کمیته بین المللی موسیقی بود. ملاح کتابی در زمینه سازشناسی موسیقی ( سازهای ایرانی و سازهای جهان) نوشت، در ضمن کتابها و مقالات بسیاری در مورد موسیقی ایرانی وشعر، توصیفی برای مقاله جامی و توصیفی برای مقاصد الحان ( نوشته عبدالقادر مراغه ای) تصحیح بهجت روح، بیوگرافی موسیقیدانان ایرانی، همچنین تألیف و ترجمه چند نمایشنامه و … دارد.
——————————————————————————– مشکاتیان – پرویز (۱۳۳۴/۲/۲۴)
در نیشابور(استان خراسان) به دنیا آمد. مشکاتیان کار هنری خود را در ۶ سالگی با پدرش، مرحوم حسن مشکاتیان آغاز کرد. مرحوم مشکاتیان تار و سنتور را استادانه می نواخت و با ویولن و سه تار نیز آشنا بود. اساتید او نورعلی برومند، عبداله دوامی، داریوش صفوت، محمدتقی مسعودیه، سعید هرمزی، یوسف فروتن، محمد برکشلی و احمد عبادی بودند. پرویزمشکاتیان در کانون حفظ و اشاعه موسیقی ایران تدریس می کرد. او یکی از اعضای گروه عارف می باشد. او سی دی و کاستهای بسیاری با حسین علیزاده (سرپرست گروه عارف و چاووش)، محمد رضا لطفی (سرپرست گروه شیدا)، محمدرضا شجریان و… ضبط کرده است. همچنین کارهای او به عنوان یک آهنگساز و پژوهشگر ادامه دارد.
——————————————————————————– موسوی – محمد (۱۳۲۵/۲/۱۲)
در اهواز به دنیا آمد. سازش نی است ولی با ساز ویولن نیز آشنایی دارد. موسوی در رادیو و گروه گلها و کانون حفظ و اشاعه موسیقی ایران ساز می زد. اساتیدش حسن کسائی ( نی)، داریوش صفوت، یوسف فروتن، سعید هرمزی و محمود کریمی بودند.
——————————————————————————– علی رضا مشایخی (۱۳۱۸/۱۱/۱۵)
در تهران به دنیا آمد. موسیقی را با ساز ویولن آغاز کرد. اساتیدش عبارت بودند از: لطف اله مفخم پایان (موسیقی ایرانی)، حسین ناصحی (آهنگسازی)، افلیا پرتو (پیانو)، هانس یلی نک از شاگردان شوئنبرگ و برجسته ترین نظریه پرداز مکتب وین و گوتفرید میشائیل کونیگ. مشایخی در سال۱۳۳۷برای ادامه تحصیل به کشور اتریش و شهر وین رفت. سپس در هلند و در شهر اوترخت به تحصیل در زمینه موسیقی الکترونیک پرداخت. در این دوران بود که اساس موسیقی تلفیقی، که یکی از شیوه های نگرش او نسبت به موسیقی سنتی است را پایه گذاری کرد. وی اولین آهنگسازی است که نوگرایی و مدرنیسم را در موسیقی ایران پایه گذاری کرده است. مشایخی با همکاری دانشجویان دانشگاه های موسیقی تهران، جهاد دانشگاهی، سوره و هنر و هنرستان های موسیقی دختران و پسران، ارکستر ایرانی موسیقی نو را راه اندازی کرده که هم اکنون آثار وی را اجرا می کند.
——————————————————————————– حمید متبسم ۱۳۳۷/۵/۲۴
در مشهد و در خانواده ای اهل موسیقی به دنیا آمد. اساتیدش عبارت بودند از: علی متبسم، حبیب اله صالحی، زیداله طلوعی، هوشنگ ظریف، حسین علیزاده، محمد رضا لطفی. فعالیت های وی تدریس و فعالیت در کانون چاووش، نوازندگی در گروه عارف، تشکیل گروهای چکاوک و دستان (پس از مهاجرت به آلمان)، تاسیس انجمن تار و سه تار، برپایی سمینار سالانه تار و سه تار از سال هزار و سیصد و هفتاد و سه (هزار و نهصد و نود و چهار)، و شرکت در ضبط آثار بیشماری از آهنگسازان معاصر موسیقی ایران بوده است. از آثار منتشر شده وی آهنگسازی برای گروه سازهای ملی، بامداد، بوی نوروز، نوای دریا، ساز نو آواز نو، سه نوازی دستان، دو نوازی دستان، حنایی و شوریده، برنده عنوان شوک موسیقی از مجله موسیقی لوموند و جایزه بهترین موسیقی سال دو هزار و سه از وزارت فرهنگ فرانسه است. و آثاری که در دست انتشار دارد: آلبوم گل بهشت (با صدای پریسا)، دلباخته (با صدای شهرام ناظری)، ماه عروس (با صدای صدیق تعریف) دوازده نغمه (نت و سی دی) ضرب تار (دو نوازی). ——————————————————————————– هنگ آفرین – حسین (۱۳۳۱/۸/۸-۱۲۵۵)
هنگ آفرین کمانچه و ویولن می نواخت و با سایر سازهای موسیقی ارتش یا نظامی آشنایی داشت. پدرش عبداله و برادرش اکبر هنگ آفرین بودند. او در دارالفنون تحصیل می کرد. اساتید او میرزاعبداله (سه تار)، درویش خان، م. لومر و م. دویر (درهارمونی) بودند. او با درویش خان برای ضبط صفحه به اروپا رفت. وی آهنگهای بسیاری ساخته است. درضمن ردیف موسیقی ایرانی را برای ویولن و پیانو با همکاری ابراهیم آژنگ منتشر کرد.
——————————————————————————– هرمزی – سعید ( ۱۳۵۵/۱۰/۸-۱۲۷۶)
در تهران متولد شد. هرمزی سه تار می نواخت و ردیف موسیقی ایرانی تدریس می کرد . پدرش حسین سقط السلطنه بود. اساتیدش برادرش شاهزاده ابوالفتح میرزا و درویش خان(دو سال) بودند. دوستش امیر قاسمی (خواننده) بود که بهمراه وی کارهای بسیاری اجرا کرده است. او برای فعالیتهایش در سال ۱۳۰۷ وارد رادیو و تلویزیون شد. او در کانون حفظ و اشاعه موسیقی ایران تدریس می کرد، در ضمن ردیف درویش خان را برای سه تار ضبط کرده است. ——————————————————————————– تاج اصفهانی – جلال(۱۳۶۰/۹/۷-۱۲۸۲) در اصفهان به دنیا آمد. تاج خواننده و شاعر بود. پدرش شیخ اسماعیل تاج الواعظین منیری بود. اساتید تاج: پدرش، سیدعبدالرحیم، نایب اسداله، میرزاحسن سعادت ساز (خضوعی)، حاج عندلیب و حاج شاطر حاجی بودند. از دوستان جلال تاج اصفهانی می توان به ابوالحسن صبا، مرتضی محجوبی، ارسلان درگاهی، حسن کسائی، علی اکبر شهنازی، جلیل شهناز، علی تجویدی و حسین یاحقی اشاره کرد. از شاگردانش می توان علیرضا افتخاری، علی اصغر شاه زیدی و مرتضی شریف را نام برد. او صفحه و کاستهای بسیاری با حسن کسائی، جلیل شهناز و مرتضی محجوبی ضبط کرده است. همچنین کنسرتهایی نیز با علی اکبر شهنازی و ارسلان درگاهی اجرا کرده است.
——————————————————————————– تهرانی – حسین (۱۳۵۲/۱۲/۷-۱۲۹۰)
در تهران به دنیا آمد. تهرانی تنبک می نواخت. در فعالیت ها و کارهایش تکنیکهای بسیاری در ساز تنبک پایه گذاری کرد. حسین تهرانی برای تنبک متد آموزشی تدوین کرد که در قدیم وجود نداشت. او یکی از اساتید مرکز حفظ و اشاعه موسیقی ایران بود. اساتیدش حسین اسماعیل زاده، رضا روانبخش، مهدی قیاسی، کنگرلو، روح اله خالقی ( ریتم خوانی)، ابوالحسن صبا ( تکنیکهای تنبک) بودند. در ادامه فعالیت هنری خود به رادیو رفت و در ارکستر رادیو به نواختن تنبک مشغول شد. او در مدرسه موسیقی وزیری نیز تنبک درس می داد. از شاگردانش می توان محمد اسماعیلی، هوشنگ ظریف، مهرورزان و جمشید شمیرانی را نام برد. او برای اجرای کنسرت با گروه حسین دهلوی به کشورهای دیگر رفت. همچنین کنسرتهایی با فرامرز پایور نیز اجرا کرده است.
——————————————————————————– تجویدی – علی (۱۲۹۸/۸/۱۵)
در تهران متولد شد. تجویدی نوازنده ویولن و آهنگساز می باشد. پدرش هادی خان تجویدی بود. اساتیدش ظهیرالدینی (فلوت)، سپهری ، حسین یاحقی (۲ سال)، ابوالحسن صبا (۸ سال)، هوشنگ استوار (هارمونی و ارکستراسیون)، اسماعیل قهرمانی، رکن الدین مختاری، موسی معروفی و محمد ایرانی مجرد بودند. او کاستها و سی دی های بسیاری ضبط کرده و کنسرتهای بسیاری را در ایران و کشورهای دیگر اجرا کرده است. تجویدی عضو جامعه آهنگسازان جهان است. او ردیف موسیقی را برای ویولن تنظیم و کتابهای بسیاری برای موسیقی ایرانی منتشر کرده است
——————————————————————————– تهماسبی – ارشد(۱۳۳۶/۱۰/۲۸)
در شهر الیگودرز، در استان لرستان به دنیا آمد. دوران کودکی و تحصیل را در سنندج، همدان و تهران گذراند. اولین اساتید او در ساز تار، کاظم لباسی و سیاوش دیهیمی بودند. پدرش از دوستان محمدرضا لطفی بود و ارشد مقدمات موسیقی را نزد محمدرضا لطفی فرا گرفت. او برای ادامه موسیقی به تهران رفت. وی در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی ایران در کلاسهای لطفی و هوشنگ ظریف شرکت می کرد. تهماسبی در سال ۱۳۵۸وارد دانشگاه موسیقی تهران شد ولی بعد از یک سال دانشگاه را ترک کرد. وی در سال ۱۳۶۰عضو گروه چاووش شد. او درچاووش با حسین علیزاده، محمدرضا لطفی و پرویز مشکاتیان همکاری کرد و آهنگهای بسیاری با آنها در کانون چاووش ضبط کرده است. استاد دیگر او حسین علیزاده بود. ارشد در سال ۱۳۶۰کلاسهای آموزش تار و سه تار تشکیل داد. او موسیقی را به افراد بسیاری تعلیم داد. وی با حسین علیزاده در زمینه همنوازی در بسیاری از کارها همکاری کرده و کنسرتهای بسیاری اجرا کرده است. ارشد تهماسبی و حسین علیزاده اولین موسیقیدانهای ایرانی هستند که دونوازی تار اجرا کردند. وی با علیزاده در کاستهای شورانگیز، راز و نیاز، صبحگاهی، دلشدگان و همنوایی همکاری کرده است و همچنین کنسرتهای بسیاری با علیزاده در اروپا و امریکا اجرا کرده است. او با حسین علیزاده در انتشار کتاب، چهل قطعه برای تار و سه تار، همکاری کرد. ارشد تهماسبی کتابهای بسیاری برای موسیقی ایرانی منتشر کرده است و کاستها و سی دی های بسیاری نیز در این زمینه ضبط کرده است: ردیف آوازی (موسیقی سنتی ایرانی مربوط به ردیف آوازی محمود کریمی در ۵ کاست)، قطعات درویش خان (یک کاست و یک سی دی )، قطعات رکن الدین مختاری (یک کاست و یک سی دی) ، آهنگهای عارف قزوینی، سه چهار مضراب (از ساخته های خودش است)، برنامه دشتی (یک کتاب از موسی معروفی)، پنجه دشتی (تصنیف های عارف و قطعات ابوالحسن صبا، یک کاست و یک سی دی)، صد رنگ رنگ (صد رنگ از موسیقی ایران، ۴ کاست و یک سی دی)، دلدار (از ساخته های خودش است، یک کاست و یک سی دی)، عشق ماند (از ساخته های خودش). مهمترین فعالیت وی در سال های اخیر، ایجاد مرکزی برای معرفی ساز تار بود، به نام جایگاه تار. در این مرکز سازهای قدیمی، وسایل شخصی اساتید تارنواز، مضراب های تارنوازان قدیم، اسناد تاریخی موسیقی ایران و… موجود است.
|